Кераксиз

Diyor Imamkhodjaev
Саралаш

Белгилаб берилган максимал тезликдан кўпи — мен томонимдан пиёдалар чегарасининг бузиб ўтилиши. Менга мумкин бўлмаган йўлдан юришим эса ўша одамлар ҳақига ҳиёнат қилишимдир. Тан оламан, назоратдан четга чиқишнинг иложи бўлса, бундан максимал фойдаландим. Жазо муқаррар эмаслигини ҳис қилсам, ҳаддим сиққанича иш тутдим. Яъни, менда жиноятчига айланиш учун етарлича шароит бор эди.

Ҳайдовичларга яхшилик қилиш — уларни жазодан халос этишгина эмас. ЙПХ ҳодими сифатида қоидабузарларни жазолашим ва пиёдалар хавфсизлигини таъминлашим — мен келтиришим мумкин бўлган энг катта фойда. Аммо мақсад аслида фақатгина шу эмас, мақсад мендек жиноятчига айланиш эҳтимоли бўлган одамга ҳам ёрдам беришдир. 

Шунинг учун ҳам инсон ҳуқуқларининг таъминланганлик даражаси юқори бўлган мамлакатларда бардан маст ҳолатда чиққан ҳайдовчига ёрдам бериш — полиция вакилининг бурчи. Шу масалада муаммолари бор мамлакатларда эса қонун ҳимоячиси маст ҳайдовчининг қўлга тушишини пойлайди.

Ҳаммамиз жазо муқаррар эканини ҳис қилганимиз яхши. Шунда катта эҳтимол билан меъёрдан четга чиқа олмаймиз. Буни камералар мисолида кўрдик. Аммо биласизми, масала фақат шу ернинг ўзидагина ҳал бўлмайди. Сиз қоидаларни, қонунларни бузган одамни истаганингизча жазолашингиз мумкин. Бироқ бундан мақсад нима деган савол қалқиб чиқади. Моддий рағбатми? Ёки сиз шунчаки ҳайдовчининг эсини киритиб қўйсак, у қайтиб шундай қилмайди деб фикрлайдиган яхши одаммисиз?

Масалан, инсонга шунчаки ёрдам бериш ҳам мумкин. Камералар жазо муқаррар эканини кўрсатиши рост. Аммо у ҳеч қачон сизга ёрдам беролмайди. Ёрдамни инсон инсонга бериши мумкин, давлат фуқарога бериши мумкин ва ҳоказо.

Хўп, камерадан қўрқдим, тезликни пасайтирдим, одамларни ҳурмат қила бошладим. Аммо менинг хавфсизлигим-чи? Қаршимда жаримадан қўрқмайдиган кимдир пайдо бўлиши мумкин эмасми? Гўёки хавфсизлигим гарови сифатида мендан хавфсизлик камари талаб қилишади. Багажимни очиб, аптечкам бор ёки йўқлиги билан қизиқашади. Иккиси ҳам бўлмаса, моддий жарима ёзиб беришади. Бироқ мен бунда инсон сифатида қадр топмоқдаман деб ўйлай олмайман.

Инсон қадри асосийси бўлганида, хавфсизлик камари фақатгина мендан эмас, ёнгинамда ўтирган йўловчидан ҳам талаб қилиниши керак эди. Мен шундагина орган ходимининг плани ҳақида эмас, унинг биз ҳақимизда қайғураётганига бироз ишонишим мумкин.

Ёки ўша аптечка масаласи. Унинг йўқлиги учун энг кам иш ҳақининг ярмини тўлаб бераман. У аслида мен учун керак. Бироқ шароитим сабаб, уни ўзимга раво кўрмай келаётгандим. Ахир шифохонага ҳаммаси тақалганида борадиган одамлармиз (вақтида бориш ҳақида ўйлаш учун аввал одамларнинг турмуш тарзи яхшиланиши керак). Яхши, мен жаримани тўладим. Бироқ шу вақтгача ўзимни аптечкадан сиққан одам сифатида, яна шундай давом этишим мумкин эмасми? Агар инсон саломатлиги чиндан ҳам ўта муҳим бўлганида, жаримани тўлашим билан, шу ернинг ўзида қўлимга машинам учун аптечка тутқазиб юборишарди ўша жариманинг пулига. Ёки суғурта полисини олаётганим аптечка совға қилишарди.

Нима демоқчиман, кимдир сиз бизга кераксиз демоқчи бўлса, мен ўзимни унга кераксиз деб ҳисоблашим мумкин бўлган сабаблардан йироқ бўлишим керак. Бирор ишнинг оқибатларига қарши курашиш амалда ҳеч нарса бермайди. Унинг келиб чиқиш сабабларини ўрганишимиз — инсонга ёрдамдир. Агар ҳайдовчини қилган иши учун жазолайверсак ва унга амалда ёрдам бермасак, кўз олдимизда у инсон эмас, даромад келтирадиган субъектгагина айланиб қолаверади. 

3.76 / 23

  • Ҳакамлар баҳоси
    3.76 / 23
  • Блогерлар баҳоси
    4.18 / 16
  • Муштарийлар баҳоси
    4.36 / 40

Ушбу блогпост учун овоз бериш муддати тугаган

5 Тўлқин Юсупов 24/04, 13:30
3 Бахтиёр Шералиев 24/04, 13:36

Blogpostdagi muallifning fikrlariga biroz qo'shila olmayman, bu uning nohaq yoki haq ekanligini bildirmaydi. Jinoyatni vaqtida jazolamaslik ikkinchi jinoyatga yo'l ochishini ham yodda tutish kerak. Bir narsani aytishim mumkinki, qoidalarni eng ko'p buzadigan va o'zaro va yo'lovchilar bilan muloqot madaniyatidan biroz uzoq bo'lgan haydovchilarning aksariyati O'zbekiston yo'llarida harakatlanadi. Ularni tartibga solmaslik bundanda yomon oqibatlarga olib keladi. Ayrim shovvozlar chorrohada piyodalar o'tish yo'lagi ustiga kelib olib to'xtaydi, piyoda mashinalar orasidan yo'l izlab o'tadi. Chorrahalarga qo'yilgan kameralar va qoidani buzganlarga solinadigan jarimalar juda ham o'rinli deb o'ylayman. Yengil mashinadagi haydovchi undagi o'zidan tashqari 4 yo'lovchining hayotiga mas'ul bo'lgani uchun ham kamarini taqishi shart! U o'z hayotidan tashqari boshqa 4 hayotganga mas'ul ekanligini unutmasligi kerak. Men ko'rgan chet eldagi ko'plab haydovchilar mashinaga minishi bilan ongli ravishda kamarini taqadi, bizning haydovchilar esa DAN xodimi bor joyga kelganda kamarini taqqandek ko'rsatadi, aslida ularga bundan ham ko'proq jarima solish kerak.

5 Мақсуд Саломов 24/04, 21:05

Asosli fikrlar.

3 Абдумалик Носиров 26/04, 12:15

Европадаги тартиб интизом заминидан катта жарималар ётади. Бизнинг жамият бу унсурга энди рўбаро келди. Вақти ўтиб 10 йилдан кейин катта жарималар ўз таъсирини жамиятга ўтказа олади. Жарималар инсонларни тарбия қила олмасада, уни бошқа шу хато қилмасликга чақира олади...

3.5 Қаҳрамон Асланов 26/04, 15:28
3.5 Давронбек Тожиалиев 27/04, 14:42
5 Адҳам Отажонов 27/04, 16:13
4 Беҳзод Қобулов 27/04, 17:19
4 Олимжон Солижон ўғли 30/04, 20:31
5 Шерзод Шерматов 10/05, 03:52
4.5 Саид-Абдулазиз Юсупов 13/05, 03:12
4 Расул Кушербаев 17/05, 22:24
4 Нигора Умарова 18/05, 16:36
5 Маҳсуджон Асқаров 18/05, 22:41
4.5 Мубашшир Аҳмад 19/05, 05:32
3 Музаффар Назаров 19/05, 18:57
4.5 Умид Гафуров 20/05, 09:45
5 Иноят Садикова 20/05, 21:24
4 Мансур Тангишов 20/05, 23:49
4.5 Нодир Закиров 21/05, 05:42
4 Уйғун Ғафуров 21/05, 15:49
4.5 Ботиржон Шерматов 21/05, 17:11
5 Шунқор Чориев 21/05, 21:20
Фикр билдириш учун рўйхатдан ўтинг
12 та фикр